A A A

WYKONANIE KORPUSÓW PRZYRZĄDÓW

Półfabrykaty korpusów przyrządów można wykonać przez: odlanie z żeliwa (metodę tę stosuje się zwykle w przypadku wiel­kich sztywnych korpusów lub takich ich części, których ciężar nie ma istotnego znaczenia); spawanie płyt stalowych i kształtowników walcowanych (niektóre wzorniki do wiertarek itp.); 3) odkucie ze stali (małe korpusy). Ponadto korpusy przyrządów można wykonywać jako składane z po­szczególnych płyt stalowych, łączonych śrubami (korpusy skręcane), od­cinków kształtowników walcowanych (kątowników, ceowników, dwuteowników itp.) lub znormalizowanych odlewów kształtowych. Korpusy takie stosuje się głównie przy wykonywaniu mniejszych przyrządów. Korpusy różnej konstrukcji do tego samego przyrządu przedstawiono na rys. 133. W fabrykach samochodów i ciągników przeważnie stosuje się że­liwne korpusy do średnich i wielkich przyrządów. Odlewanie korpusów z żeliwa zwykle jest nieco droższe niż spawanie z części stalowych, jed­nakże wykazuje tę zaletę, że można wówczas uzyskać skomplikowane kształty korpusów przy dużej ich sztywności. Takie korpusy długo zacho­wują swoją dokładność. Odlewy żeliwne mogą wykazywać niedostateczną trwałość kształtu: pod wpływem zmiany . rozkładu naprężeń wewnętrznych, wynikających z niejednakowej szybkości stygnięcia poszczególnych miejsc odlewu, mają one tendencję do paczenia się. Im odlewy są większe i bardziej skompli­kowane, tyin, bardziej mogą się one odkształcać. Aby zapobiec paczeniu się odlewów, stosuje się następujące środki przy ich konstrukcji i wytwarzaniu: unika się w miarę możliwości ostrych przejść od ścianek grubych do cienkich; korpusy zaopatruje się w żebra usztywniające dla przeciwdziała­nia ewentualnej zmianie kształtu; grubość żeber nie powinna być mniej­sza niż 5—6 milimetrów; stosuje się tzw. starzenie odlewów, to jest przechowywanie ich w ciągu dłuższego czasu, w celu wyrównania naprężeń wewnętrznych (starzenie naturalne), lub przetrzymywanie ich w ciągu kilku godzin w stanie nagrzanym (starzenie sztuczne). Starzenie jest bardziej efektywne, jeśli wykonywane jest po obróbce zgrubnej, przy której zdejmuje się naskórek odlewniczy utrudniający zmianę rozkładu naprężeń wewnętrznych w odlewie. Odlewanie korpusów ze stopów aluminium jest rzadko stosowane. Stopy te mają wprawdzie mały ciężar właściwy, ale sztywność wykona­nych z nich części jest niewielka. Stosuje się je tylko do wykonania du­żych nakładanych płyt wzorników wiertarskich w celu zmniejszenia ich ciężaru oraz wyrównania współczynnika rozszerzalności liniowej przy­rządu i obrabianej części, jeśli jest ona również wykonana ze stopu alu­miniowego. W fabrykach samochodów i ciągników przeważnie nie stosuje się sto­pów aluminium do odlewania korpusów przyrządów